28 listopada 2017

10 węgierskich filmów, które warto zobaczyć

Wielu z Was pyta mnie o warte polecenia książki, filmy, muzykę. Dlatego, specjalnie dla osób chcących dowiedzieć się więcej na temat węgierskiej kultury, przygotowałem listę 10 filmów, które warto poznać. Listę przygotowałem na bazie kilku stron internetowych, w zasadzie na każdej z nich przewijają się podobne tytuły. Podczas nauki na Węgrzech uczęszczałem też na zajęcia z filmoznawstwa (tam oglądaliśmy węgierskie filmy i dyskutowaliśmy na ich temat), większość z prezentowanych nam produkcji pojawia się na poniższej liście.

10. Valahol Európában (1948) 

 

"Gdzieś w Europie" - jest to dramat w reżyserii Gézy Radványi. Obrazuje następstwa drugiej wojny światowej, skupiając się na życiu bandy osieroconych dzieci w powojennej scenerii. Gang dzieci, z powodu trudnych warunków i otaczającego ich świata kradnie, oszukuje i dokonuje grabieży. Film porównywany był do włoskiego neorealizmu i stanowi jedno z ważniejszych dzieł węgierskiej kinematografii.

https://www.mafab.hu

9. Körhinta (1956)

 

"Karuzela" - jest to dramat w reżyserii Zoltána Fábri, oparty na opowiadaniu Kútban (W studni) autorstwa Imre Sarkadi i László Nádasy.  

István Pataki planuje opuścić spółdzielnię rolniczą, a swoją córkę Marit (w tej roli chyba najpopularniejsza węgierska aktorka wszech czasów, Mari Törőcsik) chce wydać za mąż za Sándora Farkasa - właściciela spółdzielni, aby zjednoczyć swoją ziemię. Lubi jednak Máté Bíró (Imre Soós), z którym spotkała się w spółdzielni, więc sprzeciwia się woli ojca.

Film znajduje się na wszystkich listach z najlepszymi węgierskimi filmami, m.in. na liście sporządzonej przez Węgierską Akademię Filmową.

amazonaws.com

8. A Pál utcai fiúk (1969)  


"Chłopcy z Placu Broni" - jest to kolejny film Zoltána Fábri. Obraz powstał w koprodukcji węgiersko-amerykańskiej, a wydarzenia w filmie  oparte są na powieści Ferenca Molnára.  

Dwie rywalizujące ze sobą grupy chłopców starają się przejąć kontrolę nad miejscem zabaw – tytułowym Placem Broni. Na ich tle wyróżnia się najmłodszy i najsłabszy z nich – Nemecsek. 
Jest on przy tym najodważniejszy i najbardziej honorowy, dlatego - kiedy w końcu dochodzi do decydującej bitwy pomiędzy obydwoma grupami, Nemecsek pomimo gorączki ucieka z domu i przyłącza się do broniących placu kolegów.


https://www.mafab.hu

7. Dögkeselyű (1982)


"Sęp" - film w reżyserii Ferenca Andrása. Taksówkarz Simon József, zostaje okradziony przez dwie dobrze ubrane staruszki. Złodziejki okazują się profesjonalistkami, lecz to nie przeszkadza taksówkarzowi w prowadzeniu własnego śledztwa. Film pełen akcji i pościgów, w których pomiędzy węgierskimi Ikarusami śmigają polskie Fiaty. W tej produkcji możemy ujrzeć Budapeszt we wczesnych latach 80-tych.

http://cdn.blog.hu

6. Moszkva tér (2001)


"Plac Moskwa" (nazwa pochodzi od Placu Moskiewskiego w Budapeszcie - tak na marginesie od kilku lat jest to Széll Kálmán tér). Akcja filmu rozgrywa się w 1989 roku, a jego fabuła opowiada o grupie licealistów, którzy chcieliby przestać myśleć o przeszłości i historii, a zamiast tego skupić się na tym, co powinni robić - na imprezowaniu i zakochiwaniu się.

https://pics.indavideo.hu

5. Üvegtigris (2001)

 

"Szklany tygrys". Film opowiada historię kilku niepomyślnych dni z życia sześciu przyjaciół. Lali to wielki fan Ameryki, który przy okazji jest właścicielem stoiska z kanapkami na poboczu drogi o nazwie Szklany Tygrys. Gaben kradnie samochody, Róka jest drobnym oszustem, Sanyi jest bezdomny, Csoki nie może przestać mówić o podróży do Ameryki, a Cingár, mimo sprzeciwów, gra na saksofonie. Gaben mówi o kupieniu starego Chevroleta Impala, prawdziwego amerykańskiego samochodu. Kiedy już go w końcu zdobywa, samochód zostaje zniszczony przez ciężarówkę. W końcu przyjaciele postanawiają obrabować bank, lecz i tutaj napotykają na wiele przeszkód.

http://www.moziplussz.hu/

4. Kontroll (2003)


"Kontrolerzy" - film został napisany i wyreżyserowany przez Nimroda Antala, a wystąpili w nim najbardziej rozpoznawalni węgierscy aktorzy, m.in. Sándor Csányi, Zoltán Mucsi, Eszter Balla i Csaba Pindroch. Film oparty jest na fabularyzowanej wersji systemu metra w Budapeszcie. "Kontroll" w języku węgierskim odnosi się do czynności kontrolerów sprawdzających bilety. Historia skupia się nie tylko na kontrolerach, lecz porusza temat związany z pojawieniem się w metrze mordercy. Czy jest nim jeden z głównych bohaterów filmu?
 
https://images-na.ssl-images-amazon.com

3. Sorstalanság (2005)


"Los utracony" - film oparty jest na nagrodzonej nagrodą Nobla powieści Imre Kertésza. Z budżetem około 2,5 miliarda forintów stał się wówczas najdroższym węgierskim filmem. Jest to opowieść młodego chłopca, pochodzącego z Budapesztu Żyda, który spędził rok w niemieckich obozach koncentracyjnych: Oświęcimiu i Buchenwaldzie. Pozbawiona patosu relacja piętnastolatka, który z naiwnością stara się przystosować do rzeczywistości, w której nie powinien znaleźć się nikt. Zwłaszcza piętnastolatek. 
 
http://www.filmkultura.hu

2. Szabadság, szerelem (2006)


"Wolność i miłość". Obraz opowiada o wydarzeniach z rewolucji w 1956 roku, do której doszło w Budapeszcie na skutek wydarzeń w Poznaniu. Film przedstawia wydarzenia poprzez losy węgierskiej drużyny piłki wodnej, rywalizującej wówczas na olimpiadzie w Melbourne.Tytuł został zaczerpnięty z utworu jednego z najważniejszych węgierskich poetów, Sándora Petőfiego:

Wolność, miłość - przysięgnę
Jednako mi niezbędne.
Ja za miłość jestem gotów
Oddać żywot.
Ja za wolność jestem gotów
Oddać miłość.
 
(w tłumaczeniu Anny Kamieńskiej)
 
Szabadság, szerelem!
E kettő kell nekem.
Szerelmemért föláldozom
Az életet,
Szabadságért föláldozom
Szerelmemet.

https://www.hirmagazin.eu

1. Kaméleon (2008)

 

Film komediowy w reżyserii Krisztiny Gody. Gábor Farkas jest profesjonalnym doradcą małżeńskim. Wchodząc w posiadanie danych na temat swoich klientów, przystojny trzydziestoosobowy mężczyzna postanawia zacząć uwodzić kobiety i okradać je z ich oszczędności. Pewnego razu natrafia na kobietę, która rozumie jego intencje i staje się jego przeciwniczką. 

http://cdn.blog.hu

Źródła/references:
http://www.imdb.com
http://www.filmweb.pl
https://www.mafab.hu/article/top-100-magyar-film-3025
http://hu.ign.com/top-film/27541/feature/top-10-a-xxi-szazad-legjobb-magyar-filmjei